De verborgen claim - Deel 2 - Waarom jouw groei angstig voelt voor de ander

Dit is deel twee van een tweeluik over de verborgen claim, die onuitgesproken laag onder geven en verbinding die zo vaak onopgemerkt blijft. In deel één ging ik in op de kant van het geven: wat er gebeurt als je veel geeft en de ander zich daardoor juist lijkt terug te trekken. Op de onbewuste claim die onder dat geven kan liggen.

Dit deel gaat over de andere kant van hetzelfde patroon. Want misschien ben je niet, of niet meer altijd, degene die claimt. Misschien ben je degene die is gegroeid, die werk aan zichzelf heeft gedaan, die rustiger is geworden, die steviger in zichzelf staat. En dan merk je iets onverwachts: niet iedereen om je heen is daar blij mee.

In dit deel ga ik in op wat er gebeurt als jouw groei voor de ander voelt als een bedreiging. Op hoe het voelt als je niet meer wordt gezien op de plek waar je nu staat. En op hoe je daarin overeind blijft, zonder jezelf weer klein te maken.

Je kunt dit deel op zichzelf beluisteren. Maar als je deel één nog niet hebt gehoord, en je herkent jezelf meer in het geven dan in het gegroeid zijn, dan is dat misschien de plek om te beginnen.

Luister het artikel hier op YouTube of als PodCast op Spotify of Apple Podcasts. 

Als jij bent gegroeid

Misschien ben je niet meer of niet altijd degene die claimt maar ben je degene die is gegroeid. Je hebt werk aan jezelf gedaan. Je bent meer jezelf gaan voelen. Je bent rustiger geworden. Je staat veiliger in jezelf. Je voelt minder behoefte aan bevestiging van buitenaf. Je hebt ruimte voor jezelf gemaakt en je gedijt daar veel beter. Je bent gegroeid en veranderd!

En dan merk je dat er iets verandert in de relatie met de mensen om je heen. De mensen om je heen voelen jouw groei. En soms voelt dat, vooral voor de mensen die het dichtst bij je staan, aan als bedreigend. Niet omdat jij iets anders doet of iets tegen hen zegt. Maar omdat je niet meer op dezelfde manier van hen afhankelijk bent van de ander. Omdat jij niet meer op dezelfde plek staat als eerst.

Dit kan ervoor zorgen dat de ander begint te claimen. Heel subtiel merk je dat. Het komt vaak vanuit zorg is maar jij voelt het nu als een claim. Ik zal het uitleggen. Het klinkt vaak zo: "Ik denk niet dat je daar al klaar voor bent." "Dat kun je toch nog niet aan, niet nu." "Je hebt nog tijd nodig." "Je hebt het al druk genoeg."

Dit is natuurlijk een hartstikke goed bedoeld advies en vanuit liefde en bezorgdheid voor jou. Maar eigenlijk is het ook vasthouden.

Want wat de ander werkelijk zegt, zonder het hardop uit te spreken, is dit: blijf alsjeblieft op de plek waar ik je nog kan begrijpen. Blijf alsjeblieft op het punt waar ik jou nog kan volgen. Groei alsjeblieft niet verder dan ik kan gaan want anders ben ik bang je te verliezen.

Je kunt hier oprecht boos van worden omdat ze niet zien of erkennen hoe jij gegroeid bent. Na al het werk dat je hebt gedaan! Het voelt al snel als niet gezien worden voor wie je bent geworden. Niet erkend worden in wat je hebt bereikt. Je voelt je afgeremd in je eigen proces. En erger nog: het kan ervoor zorgen dat je je alleen voelt staan in je groei omdat de ander kan je daar niet kan volgen. Je zit op een andere golflengte en omdat we altijd energetisch resoneren met anderen, vraagt dat een nieuwe afstelling.

De negatieve zelfpraat die volgt

En hier kan iets ontstaan wat heel subtiel is en waarvoor ik je wil waarschuwen. Want al snel ga je jezelf dingen vertellen. Misschien hebben zij wel gelijk en heb ik ongelijk. Misschien ben ik toch nog niet klaar. Misschien moet ik luisteren naar wat zij zeggen. Zij kennen mij beter dan ik mezelf ken. Zij kunnen nuchter en met een frisse blik zien wat ik nodig heb.

En dus ga je jezelf corrigeren. Je gaat langzamer. Je verbergt je groei. Je past jezelf aan aan waar de ander zich comfortabel voelt. Je maakt jezelf kleiner zodat de ander zich niet achtergelaten voelt.

En je bent weer terug waar je begon. Klein. Niet jezelf. Want je hebt je eigen groei opgeofferd voor de angst van een ander.

Dat is ook een claim. Alleen claimt de ander hier jou. En jij laat het toe, omdat je bang bent om alleen te staan in je groei. Omdat je bang bent voor het verlies van de relatie. Omdat je bang bent dat jouw vooruitgang voelt als verlating voor degene van wie je houdt. En ook omdat je nog niet helemaal op jezelf durft te vertrouwen en het beoordelingsvermogen van de ander boven dat van jezelf stelt.

Waarom de ander jou wil vasthouden

Het is makkelijk om de ander hier als hindernis of belemmering te zien. Als degene die jouw groei afremt, die jou klein wil houden. Maar dat doet geen recht aan wat er bij hen speelt. De ander wil jou niet houden waar je was omdat ze slecht zijn. Ze willen jou houden waar je was omdat jouw groei iets in hen raakt wat ze zelf nog niet onder ogen hebben kunnen zien.

Misschien voelt jouw verandering voor hen als een spiegel. Een spiegel die laat zien dat zij zelf nog niet zijn waar jij nu bent. En dat is confronterend. Niet omdat zij minder waard zijn. Maar omdat het hen herinnert aan wat ze zelf nog niet hebben aangepakt of geheeld.

Misschien is er ook angst voor verlies. Want als jij verandert, verandert misschien ook de relatie. En die verandering, ook al is die niet per se negatief, voelt onbekend. En onbekend voelt vaak onveilig.

En misschien… en dit is misschien het meest tedere, houdt de ander van de versie van jou die ze kennen. Die ze hebben leren liefhebben. En nu moeten ze een nieuwe versie van jou leren kennen, een versie die ze nog niet zo goed begrijpen. Dat vraagt iets van hen wat ze misschien nog niet kunnen geven.

Dit onderscheidingsvermogen; het zien dat dit bij de ander hoort en niet bij jou, maakt het mogelijk om te accepteren. Niet om jezelf weer kleiner te maken uit medeleven en zodat je weer gaat doen wat je denkt dat de ander van jou verwacht. Maar het tegenovergestelde: het onderscheid maken tussen wat bij jou hoort en wat bij de ander, maakt het voor jou veel makkelijker om te blijven staan waar je staat en met vertrouwen te blijven groeien.

Want als je begrijpt waarom de ander doet wat hij of zij doet, hoef je het niet meer persoonlijk te nemen. Je hoeft het niet meer op te lossen. Je hoeft jezelf niet meer kleiner te maken om hun ongemak te verzachten. Je kunt het zien voor wat het is; je accepteert dat het hun proces is, niet dat van jou en daardoor juist meer vertrouwen op jezelf en op je eigen pad en proces. Inzicht is niet de aanleiding om jezelf weer op te offeren maar jouw brug naar meer vrijheid en meer vrij jezelf kunnen zijn in contact met anderen.

Hoe je voelt dat jij bent gegroeid door hoe anderen daarop reageren

Er zijn veel signalen die je in je lijf kunt voelen als je bent gegroeid. Je voelt je veel rustiger dan je ooit bent geweest. Je kunt beter alleen zijn zonder dat het voelt als verlaten of eenzaam zijn. Je zegt makkelijker nee zonder je schuldig te voelen. Je hebt minder behoefte aan bevestiging van buitenaf. Je staat meer in je eigen waarheid. Je weet beter wat je wilt en wat je niet wilt.

En dan voel je dat vooral de mensen waarmee je het meest close bent, misschien je partner, je beste vriend of vriendin, je familie, moeite hebben of moeten wennen aan jouw nieuwe plek. Je merkt dat jouw groei, jouw keuzes, jouw verlangens, ongemak opwekken bij anderen. Niet omdat jij iets verkeerds doet. Maar omdat jij op een andere plek staat dan die zij gewend zijn of die voor hen nog te ver voelt.

Je voelt misschien dat jouw vooruitgang snel wordt afgekapt. Op jouw verlangens wordt gereageerd met bezwaren. Je plannen worden in twijfel getrokken met zorgen en angsten en je groei wordt afgeremd maar dan vanuit zorg en in liefdevolle bewoordingen. "Pas op dat je jezelf niet overbelast." "Misschien is dit niet het juiste moment." "Ik maak me zorgen dat..." “Ik denk dat je wat meer tijd nodig hebt”. Of misschien wel dat je als egoïstisch wordt gezien omdat je niet meer je eigen grenzen negeert maar ze serieus neemt en ernaar handelt, terwijl ze dat misschien niet van je gewend waren. 'Je was altijd zo makkelijk en ineens doe je moeilijk!'

Nogmaals, het is natuurlijk allemaal vanuit de beste bedoelingen voor jou en omdat ze van je houden maar wat je ook voelt, is dat zij zich oncomfortabel voelen bij jouw groei. En dus proberen ze je onbewust terug te halen naar de plek waar je eerder was en waar het vertrouwder en comfortabeler is voor hen.

De eenzaamheid van niet gezien worden

En dan is er nog iets. Iets wat misschien nog pijnlijker is dan de afremming zelf. Je wilt verbinding. Je wilt niet weg van deze mensen, je houdt van hen, je hebt geschiedenis met hen, je wilt dat zij deel blijven van je leven. Maar je voelt dat de ander je terugtrekt naar de plek waar jullie elkaar nog wel ontmoetten, wel op dezelfde golflengte zaten. Maar jij bent daar niet meer.

Dat is geen verwijt naar de ander. Zo werkt het energetisch en praktisch. Je bent voorbij die plek gegroeid. En hoe graag je ook zou willen dat de ander met je meegaat, je kunt iemand niet sneller laten groeien dan hij of zij zelf kan.

En dus voel je een soort eenzaamheid die moeilijk te benoemen is. Want het is niet de eenzaamheid van er alleen voor staan. Het is de eenzaamheid van niet meer hetzelfde gezien worden door iemand die je altijd zag. Van niet meer dezelfde aansluiting voelen met iemand waarmee die aansluiting eerder vanzelfsprekend was.

Je bent in het gezelschap van mensen die je liefhebben en toch voel je je niet ontmoet. Want zij zien nog de versie van jou die er was. Niet de versie die er nu is. Dat is pijnlijk. En het is oké als je je daar verdrietig over voelt.

Want dit is een vorm van rouw. Niet om de mensen, die zijn er nog. Maar om de aansluiting die er was en die nu anders voelt. Misschien wel voor altijd. Misschien tijdelijk, als de ander op een dag ook die stap zet. Maar op dit moment voel je het gemis van hoe het was.

Je mag dat verdriet voelen zonder dat het betekent dat je iets verkeerd hebt gedaan. Groeien betekent soms dat je verder gaat dan de mensen om je heen, en dat je een tijd, misschien voor altijd, een ander soort verbinding met hen hebt dan voorheen. Dat is niet iemands schuld. Dat is gewoon wat groei soms met zich meebrengt.

Waar je voor mag waken

Hier zit punt waarop je bewust en waakzaam mag zijn. Want door de reacties van je omgeving en de mensen die het dichtste bij je staan, de mensen die het meeste om je geven, begin jij te twijfelen. Je denkt: misschien hebben ze wel gelijk. Misschien ben ik te snel gegaan. Misschien moet ik naar hem/ haar luisteren.

En dus bestaat de kans dat je jezelf weer klein maakt, jezelf tempert en terug in je oude bekende patronen schiet.

Maar realiseer je dat jouw groei niet hun verantwoordelijkheid is. En hun angst voor jouw groei is ook niet jouw verantwoordelijkheid dus je hoeft het niet te fixen door jezelf weer klein te maken.

Jij bent gegroeid. Dat is feit. Dat mag en dat hoort. En de ander mag zich onveilig voelen in die groei. Dat is hun werk. Niet jouw werk. Jouw werk is niet: jezelf klein maken voor iemands angst. Jouw werk is: blijven staan waar je staat.

Blijven staan waar je bent

Dit is misschien het moeilijkste van alles. Want blijven staan waar je bent, terwijl iemand van wie je houdt zich daar oncomfortabel bij voelt, voelt hard en niet liefdevol. Het voelt als de ander in de steek laten.

Maar het is het tegenovergestelde.

Jij klein maken voor iemands angst lost die angst niet op. Die angst is van de ander. Die moet de ander zelf dragen, zelf onderzoeken, zelf oplossen. En als jij jezelf klein maakt, beroof je de ander van de kans om dat te doen. Je houdt hem of haar klein door jezelf klein te maken.

Blijven staan waar je staat is niet arrogant. Het is niet hard. Het is eerlijk. Het is: ik ben hier. Dit ben ik. En ik ben niet bereid mijzelf kleiner te maken vanwege jouw angst.

Dat vraagt moed. Dat vraagt dat je het ongemak van de ander kunt verdragen zonder het op te lossen door jezelf aan te passen aan wat de ander wel aankan en zo te verkleinen.

De enige manier waarop de relatie werkelijk gelijkwaardig kan zijn is wanneer jij kan blijven groeien en de ander daar ook ruimte voor geeft, ongeacht het ongemak dat dat tijdelijk bij jezelf of de ander kan oproepen.

Hoe het anders kan voelen

Stel je voor dat de ander jouw groei niet als bedreiging voelt, maar als iets om te vieren. Stel je voor dat ze zeggen: ik zie dat je veranderd bent. Ik zie dat je rustiger bent geworden, steviger, vrijer. En ik ben blij voor je, zelfs als ik het soms nog niet helemaal kan volgen.

Stel je voor dat ze ruimte maken voor de nieuwe versie van jou, zonder dat ze die meteen volledig moeten begrijpen. Dat ze nieuwsgierig zijn in plaats van angstig. Dat ze zeggen: vertel me meer, in plaats van: pas op dat je niet te hard gaat.

Dat is hoe een gelijkwaardige relatie aanvoelt. Niet een relatie waarin jullie altijd op precies dezelfde plek staan, dat is niet realistisch en ook niet nodig. Maar een relatie waarin ruimte is voor verschil. Waarin de groei van de één niet wordt gevoeld als een verlies voor de ander.

Dit is niet altijd meteen mogelijk. Soms heeft de ander tijd nodig om te wennen aan wie jij nu bent. Soms is er een periode van wrijving voordat er weer aansluiting komt op een nieuwe manier, passend bij wie jullie beiden nu zijn.

Maar dat proces kan alleen beginnen als jij blijft staan waar je staat. Als jij niet teruggaat naar de oude plek om het de ander makkelijker te maken. Want pas als jij stevig blijft staan, kan de ander de kans krijgen om zich aan te passen aan wie jij nu bent, in plaats van dat jij je aanpast aan wie jij was.

De uitnodiging

Deze aflevering is niet om je schuldig te laten voelen. Het is om je te helpen zien welk verhaal je leeft. En dan eerlijk te kijken naar wat je nog niet durft toe te geven richting jezelf.

Als je jezelf meer herkent in de vorige aflevering, Deel 1 waarbij jij een ander claimt: kun je dan eens kijken naar jouw manier van geven? Niet om ermee te stoppen. Maar om te begrijpen wat eronder zit. Waarom geef je? Wat verwacht je echt, eerlijk, terug? Wat voelt er mis als die ander niet beschikbaar is? Angst? Teleurstelling? Het gevoel dat je niet genoeg bent?

Als je jezelf herkent in Deel 2, waarbij jij gegroeid bent of geclaimd wordt door een ander: kun je dan kijken naar waar je jezelf misschien nog klein maakt? Wat maakt je bang om te blijven staan waar je staat? Wat zou er gebeuren als jij groeide en de ander dat niet kon bijbenen?

En dan voor beiden: Kun je stevig bij jezelf blijven in relatie tot de ander? Is jullie liefde of vriendschap, warmte, aandacht en beschikbaarheid wederkerig? Kun je jezelf vasthouden als iemand van je weggaat? Kun je bij jezelf blijven? Kun je van jezelf houden zonder dat iemand anders dat bevestigt?

Want het moment waarop je dat kunt, het moment waarop jij jezelf kunt voelen, voor jezelf kunt zorgen, in jezelf thuis kunt zijn, verandert alles. Dan worden je relaties anders. Vrijer, ruimer en gelijkwaardiger. Niet omdat de ander verandert. Maar omdat jij je relatie met jezelf verandert. En dat verandert alles.

Van inzicht naar belichamen

Als dit deel iets in je heeft losgemaakt;  herkenning, opluchting, misschien ook verdriet om wat je bent kwijtgeraakt op weg naar wie je nu bent, dan is dat een teken dat je dicht bij iets zit wat waar voelt voor jou.

Met OntpopCast+ ga ik verder waar dit artikel stopt. Je krijgt toegang tot verdiepende audio's bij deze en andere podcastafleveringen. Met concrete voorbeelden en schrijfopdrachten die je helpen om dit niet alleen te begrijpen, maar om het te voelen en te belichamen, vooral op de momenten waarop het lastig is om stevig te blijven staan. Je vindt OntpopCast+ via de link in de shownotes of beschrijving bij deze aflevering.

En als je voelt dat je dit liever niet alleen doet, dat je behoefte hebt aan persoonlijke begeleiding terwijl je leert om jezelf vast te houden, ook als de mensen om je heen daar nog niet aan gewend zijn, dan is Stevig op Jezelf Staan misschien iets voor jou. Met een programma van zes weken, begeleid met een half jaar support binnen de community, bouw je jezelf van binnenuit op, zodat je stevig in jezelf en in je eigen kracht staat. Los van anderen of externe factoren. Je merkt dan dat je leven misschien niet concreet veranderd maar dat jij er op een totaal andere en positievere manier in staat. Meer informatie vind je in de link hieronder of kijk op ontpop.nl onder aanbod.

Het leven draait om groei en ontwikkeling en ik wil je ook uitnodigen om te blijven groeien, ook als niet iedereen meteen met je mee kan. Jij bent niet te veel. Jij bent precies goed zoals je bent.

Liefs, Fanny